Zelfstandige Naamwoorden
Bezitsvorm van zelfstandige naamwoorden:
Hoofdregel: schrijf de bezits-s aan het grondwoord
- Het woord eindigt op een medeklinker.
- bv. Rogers fiets, vaders jas, Sarahs schoen
- Het woord eindigt op de /e/ die toonloos wordt uitgesproken zoals in de en niet.
- bv. Belgiës troeven, Carolines feestje, Dantes hel
- Het woord eindigt op een combinatie van klinkers die tot dezelfde lettergreep behoren.
- bv. Bodifées verhaal, De Croos campagne, Disneys park
- Het woord eindigt op é.
- bv. Hergés strip, Aimés hart
Eindigt het woord op een -s of sisklank: laat bezits-s weg en schrijf enkel een apostrof.
- Het woord eindigt op een -s
- bv. Louis' hond, Wannes' lied, Els' boek...
- Het woord eindigt op een sisklank
- bv. Felix' zoon, Flash' ruimteschip, Inez' kind
Eindigt op een lange klinker met één teken: schrijf een apostrof voor de bezits-s
- Dit gebeurt wanneer de combinatie zonder apostrof tot een foutieve uitspraak zou leiden.
- bv. Ali's boekentas, baby's luier, Dante's fiets...
Initiaalwoorden, cijfers en letters: schrijf een apostrof voor de bezits-s.
- Bij een initiaalwoord:
- Bv. KLM's vluchtschema
- Bij een combinatie met losse cijfers, letters en bijzondere tekens.
- Bv. AC/DC's concert, K3's nieuwe jurk
- Bij letterwoorden met één of meerdere hoofdletters.
- Bv. ABBA's succes, OVAM'S herbruikbare agenda
Spelling van de meervouden - zelfstandige naamwoorden:
- Het woord eindigt op een medeklinker
- Bv. lasers, clubs, diners, leraren...
- Het woord eindigt op een /e/ die toonloos uitgesproken wordt zoals de of niet.
- Bv. Campagnes, lentes, weiden...
- Het woord eindigt op een combinatie van klinkers die tot dezelfde lettergreep behoren.
- Bv. Bonsais, cowboys, koffies...
- Het woord eindigt op é
- Bv. cafés, logés...
Als de combinatie zonder apostrof tot een foutieve uitspraak zou leiden.
bv. Aloë's, accu's, auto's...
Het woord eindigt op een niet-uitgesproken -s.
Laat de meervouds-s weg.
Bv. sommige Dubois, enkele compromis...
Initiaalwoorden, cijfers en letters.
Schrijf een apostrof voor de meervouds-s.
Bv. Bij een initiaalwoord: CEO's, gsm's, pc's...
Bv. Bij een cijfer: 7's, 10'en...
Bv. Bij een losse letter: a's, c's...
Bv. Bij een bijzonder teken: &'s, +'en...
Bv. Bij een combinatie: A4's, mp3's...
Bv. Bij een letterwoord met één of meerdere hoofdletters: FAQ's
-iën of -ieën
Schrijf -ieën in het meervoud van grondwoorden op -ie als de -ie in het meervoud beklemtoond is.
Bv. categorieën, fantasieën, knieën...
Schrijf -iën als de -ie in het meervoud onbeklemtoond is.
Bv. bacteriën, oliën, poriën...
Alle of allen, beide of beiden
Schrijf een meervouds-n bij woorden zoals alle, beide, degene, enkele, meeste, sommige, vele als ze naar personen verwijzen én zelfstandig worden gebruikt.
Met meervouds-n:
Bv. De boeren gingen beiden naar de markt. ; Volgens sommigen waren het geen boeren maar oplichters.
Zonder meervouds-n
Bv. Beide boeren gingen naar de markt. ; Beide koeien liepen naar hun stal.
Spelling van verkleinwoorden - zelfstandige naamwoorden:
Hoofdregel: Ga voor de spelling van het verkleinwoord uit van het grondwoord. Wanneer een Frans woord vernederlandst wordt kan het twee verkleinwoorden hebben.
Bv. kind-kindje, kat-katje
Een zelfstandig naamwoord met een vormvariant heeft meestal ook TWEE verkleinwoorden.
bv. bladzij(de) - bladzijtje en bladzijdetje, molecuul en molecule - molecuultje en moleculetje
schrijf het achtervoegsel aan het grondwoord vast.
Bv. cakeje, dalletje, congnacje, entrecoteje...
bv. uitzondering --> jongen = jongetje
Laat bij verkleinwoorden met het achtervoegsel -kje de -g in het grondwoord weg.
Bv. ketting - kettinkje, koning - koninkje
Laat bij verkleinwoorden van woorden die eindigen op -sj of -tsj de -j weg.
bv. Derwisj - derwisje, fetisj - fetisje...
Vernederlands de verkleinwoorden van Franse woorden die eindigen op -ade, -ave, -ffe, -ine, -ppe, -tte, -ule, -ure en -ute als de eind -e in het verkleinwoord niet wordt uitgesproken.
Bv. Karbonade - Karbonaadje (of karbonadetje), parachute - parachuutje (of parachutetje)...
Voeg -je toe als een Frans grondwoord eindigt op een al dan niet uitgesproken -d of -t.
Bv. biscuit - biscuitje, boulevard - boulevardje...
Schrijf je klinkerteken dubbel in verkleinwoorden op -tje wanneer het grondwoord eindigt op een lange klinker die met één teken geschreven wordt.
Bv. aloë - aloëetje, auto - autootje, oma - omaatje...
Uitzondering: gebruik een apostrof in het verkleinwoord wanneer het grondwoord eindigt op een -y dat na een medeklinker komt. OF op een u die als /oe/ uitgesproken wordt.
Bv. baby - baby'tje, pony - pony'tje, tiramisu - tiramisu'tje
Gebruik een apostrof in een verkleinwoord van een initiaalwoord, een cijfer, een losse letter, een bijzonder teken, een letterwoord of bij een verkorting van een grondwoord met één of meerdere hoofdletters.
Bv. bij een initiaalwoord: CEO'tje, gsm'etje, pc'tje...
Bv. bij een cijfer: 3'tje, 11'je...
Bv. bij een losse letter: a'tje, ij'tje, m'etje...
Bv. bij een bijzonder teken: &'je, +'je
Bv. bij een combinatie: A4'tje, mp3'tje...
Bv. bij een letterwoord met één of meerdere hoofdletters: die eeuwige FAQ'jes
Bv. Verkorting met één of meerdere hoofdletters: ons BeNeLux'je